Je computer doet er eindeloos lang over om een webpagina te laden. Je smartphone wordt gloeiend heet en moet om de haverklap in de oplader. Je wordt bestookt met allerlei pop-upberichten. En vrienden en familie ontvangen ineens vreemde mailtjes, die verstuurd zijn vanaf jouw e-mailadres. De kans is dan erg groot dat je toestel gehackt is.
Toename cybercriminaliteit
Sinds 2012 is het aantal slachtoffers van cybercriminaliteit in Nederland met 22% toegenomen. In 2013 ontving de politie nog zo’n 7680 meldingen van slachtoffers van verkoopfraude. In 2021 waren dat er al 16470. Dat is meer dan een verdubbeling. Ook het hacken van computers, netwerken, systemen en toestellen blijft populair onder cybercriminelen. In 2021maakten hackers in ieder geval 9460 slachtoffers.
En dat is nog maar het topje van de ijsberg, want lang niet iedereen doet aangifte bij de politie. Schaamte kan daarvoor een reden zijn. Misschien dacht het slachtoffer een fijn gesprek te hebben met een medewerker van Microsoft. Of gaf iemand zelf een pincode of wachtwoord door. Maar het komt ook heel vaak voor dat slachtoffers zich veel te laat realiseren dat ze gehackt zijn. En in de tussentijd kan de hacker ongestoord zijn of haar gang gaan.
Makkelijke slachtoffers
Het is belangrijk om te weten hoe hackers te werk gaan. Met deze kennis kun je je vervolgens wapenen tegen cybercriminelen:
Onderschatten
Veel mensen denken dat het hen toch niet zal overkomen. Volgens hen zijn hackers vooral gericht op grote bedrijven en autoriteiten, waar veel geld te halen is. Daarmee onderschatten zij het probleem, want hackers zijn vooral geïnteresseerd in de weg van de minste weerstand.
Neem je digitale veiligheid daarom altijd serieus, of je nu leidinggevende bent bij een groot bedrijf of een particuliere internetgebruiker.
Onveilige netwerken
Openbare netwerken oefenen een enorme aantrekkingskracht uit op allerlei cybercriminelen. Omdat er zoveel mensen tegelijkertijd gebruik van maken, is de kans erg groot dat hun volgende slachtoffer daar ook bij zit. Veel moeite hoeven ze niet te doen, want openbare netwerken zijn zelden of nooit beveiligd. Hackers kunnen een vals netwerk opzetten met vrijwel dezelfde naam als het echte netwerk. Ook kunnen anderen moeiteloos meekijken met alles wat je online doet.
De enige manier waarop je veilig verbinding kunt maken met een openbaar netwerk, is met een VPN. Hoe werkt VPN? Eerst kies je een VPN-server en breng je de verbinding tot stand. Data worden via een versleutelde tunnel uitgewisseld met de VPN-server. De data worden nog een keer gecodeerd via encryptie. En daarna worden de gecodeerde data pas doorgestuurd naar de openbare server. Zo kunnen hackers en andere criminelen niet meer bij de data komen en ze inlezen. Ze weten ook niet waar de data vandaan komen, omdat alleen het IP-adres van de VPN-server zichtbaar is.
Zwakke wachtwoorden
Wachtwoorden achterhalen hoeft niet heel moeilijk te zijn. Hackers kunnen hiervoor brute-force-aanvallen uitvoeren. Ook worden volledige databanken met gelekte wachtwoorden verhandeld op het dark web. Hackers worden er helemaal blij van als de gestolen wachtwoorden voor meerdere accounts worden gebruikt.
Kies daarom altijd moeilijk te raden wachtwoorden. Gebruik ze nooit voor meer dan een account en verander het wachtwoord regelmatig. Met tweefactorauthenticatie ben je nog veiliger, omdat je een extra identificatiemethode nodig hebt om in te loggen.
Phishing
Je ontvangt e-mails, sms- of whats-appberichten van iemand die in eerste instantie bekend en betrouwbaar blijkt. In het bericht staat een link, of het bevat een bijlage. Klik je op de link, dan word je naar een nepwebsite geleid. Daar word je gevraagd om je gegevens in te vullen of om een bedrag te betalen. De bijlage kan malware bevatten. Door de bijlage te openen, kun je je hele computer, netwerk of smartphone infecteren.
Klik nooit zomaar een link aan in eender welk bericht. Beweeg met je muis over de link om het webadres te zien. Controleer of deze overeenkomt met het officiële webadres. Nog beter is het om zelf de echte URL in te typen. Controleer de afzender, check het e-mailadres en neem bij twijfel contact op via het officiële telefoonnummer.
Updates
Je slaat je laptop open en wordt meteen begroet door de mededeling dat er een software-update beschikbaar is. Snel druk je op ‘herinner mij later’, want je hebt nu geen tijd en zin om te wachten. Een week later heb je de update nog steeds niet geïnstalleerd.
Voer updates uit zodra ze beschikbaar zijn. Ze kunnen cruciale beveiligingsupdates bevatten. Worden updates niet automatisch uitgevoerd, dan zul je dat handmatig moeten doen. Controleer regelmatig op nieuwe updates en onderneem meteen actie.
